Vertalen is het vervangen van woorden. Lokaliseren is het afstemmen van de complete ervaring.
Toen ik als student naar Japan kwam, was er vaak wel een vertaling, maar 'begreep ik het nog steeds niet'. De woorden waren Japans, maar de culturele context ontbrak. Door die ervaring heb ik er mijn werk van gemaakt om 'taalbarrières' weg te nemen.
Waar ik op let (Engels/Japans/Nederlands)
1. Leesbaarheid: Korte zinnen, een rustige toon
Als informatie een chaos is, haken mensen af. Ik lever alleen de essentiële info, zonder omwegen.
2. Stijl en register: De juiste toon voor de context
Schoolformulieren, UI-teksten, help-artikelen of officiële documenten: ik kies de juiste aanspreekvorm en stijl voor de lezer.
3. Technische limieten: Past het in de knop?
Ik houd rekening met tekenlimieten in de interface en voorkom dat de layout breekt. Design en taal gaan hand in hand.
4. Consistentie: Gebruik van dezelfde of vergelijkbare termen
Inconsistentie zorgt voor verwarring. Ik bouw een terminologielijst (glossary) om dit te waarborgen.
5. Menselijke controle: Hardop lezen en op 'gevoel' controleren
AI-tools zijn nuttig, maar de eindcontrole is mensenwerk. Culturele nuances en natuurlijk taalgebruik kan alleen een mens goed beoordelen.
Wat is het verschil (voorbeeld)?
- Voorbeeld 1: Knop “Submit”
- Directe vertaling: Indienen
- Lokalisatie: Registreren / Verzenden (afhankelijk van context)
- Voorbeeld 2: Help-tekst (lange uitleg)
- Directe vertaling: De volledige lap tekst omzetten
- Lokalisatie: Inkorten tot de kern, en de 'call to action' duidelijk maken (bv: "U kunt..." → "Doe...")
- Voorbeeld 3: Officiële documenten
- Directe vertaling: Een letterlijke, vaak houterige stijl
- Lokalisatie: Beleefd, duidelijk, en dubbelzinnigheid vermijden (met extra uitleg of voetnoten indien nodig)
Tools en een realistische aanpak
Ik gebruik simpele tools, maar de eindcontrole is altijd handmatig. Bij websites verweef ik de lokalisatie al in de structuurfase, zodat de content en het design elkaar niet in de weg zitten.
De checklist bij twijfel
Als u twijfelt tussen 'vertalen' of 'lokaliseren', denk dan aan de lezer en de omgeving:
- Wie leest dit? (Een expert? Iemand met een andere afkomst? Iemand met weinig technische kennis?)
- Waar lezen ze dit? (Op een smartphone? In een app? Op een officieel formulier?)
- Wat moeten ze doen? (Iets begrijpen? Zich aanmelden? Een procedure volgen?)
Het antwoord bepaalt hoe diep de aanpassing moet gaan.
De 'taalbarrière' wegnemen en zorgen dat de gebruiker de boodschap begrijpt, zonder te verdwalen. Dat is mijn definitie van lokalisatie.